Voltooide activiteiten

   
Aanvang:  20.00 uur
Spreker:  Miriam Kolk
Waar:  Stad van Cahen; Muurhuizen 104; Amersfoort
Toegang:  OVF-leden gratis; niet leden € 3,50

 

Bijna 350 jaar nadat Van Wittel zijn geluk zocht in Rome, is de Nederlandse schilder met ruim tachtig schilderijen, gouaches en tekeningen sinds zaterdag te zien in Kunsthal KAdE. Het is de eerste keer in al die eeuwen dat deze stadsgezichtenschilder – die onder meer de weg bereidde voor Canaletto – met zo’n ruim overzicht in Nederland tentoongesteld wordt.
Caspar Adriaensz. van Wittel (1653-1736) werd geboren in Amersfoort, verhuisde rond 1673 naar Italië, verwierf daar naam en faam en keerde niet meer terug naar Nederland. Tegenwoordig bevindt het overgrote deel van zijn oeuvre zich in Italiaanse, Engelse en Spaanse collecties. Kunsthal KAdE en Museum Flehite laten Nederland kennis maken met een wereldberoemde Hollandse meester die in thuisland Nederland bij velen onbekend bleef.

Caspar van Wittel, ofwel Gaspare Vanvitelli, werd geroemd en geëerd in zijn tweede vaderland Italië. Hij schilderde in de zeventiende en achttiende eeuw Rome, Napels en Venetië tot in de kleinste details en beïnvloedde beroemde Italiaanse schilders van stadsgezichten als Canaletto en Bellotto. In Nederland bevinden zich slechts enkele tekeningen en één gouache: ‘Gezicht op Amersfoort’ in Museum Flehite.

   
Aanvang:  20.00 uur
Spreker:  Marita Matthijsen
Waar:  Stad van Cahen; Muurhuizen 104; Amersfoort
Toegang:  OVF-leden gratis; niet leden € 3,50

 

Geschiedenis lijkt zo’n vanzelfsprekend deel van het menselijk leven. Toch is dat niet altijd zo geweest. Tot diep in de achttiende eeuw was geschiedenis iets voor de adel, de kerk, de justitie en een paar oudheidkundigen. Pas rond 1800 is er in heel Europa een omslag in het historisch besef. Geschiedenis wordt bij wijze van spreken gedemocratiseerd. Over heel Europa steeg de belangstelling voor geschiedenis explosief. Musea worden opgericht of opengesteld, er komen bibliotheken die voor iedereen toegankelijk zijn, geschiedenisonderwijs wordt voorgeschreven en er komen leerstoelen voor vaderlandse geschiedenis. Voor het eerst werd historisch erfgoed gekoesterd. Marita Mathijsen noemt deze negentiende-eeuwse obsessie met geschiedenis ‘historiezucht’. In de brede context van Europese ontwikkelingen, geconcentreerd op Nederland, plaatst zij ‘historiezucht’ in het nationalisme, de Verlichting en de romantiek van de negentiende eeuw.

Prof. dr. Marita Mathijsen is emeritus hoogleraar Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is gespecialiseerd in de negentiende eeuw en schreef daarover vele studies. Ze publiceert geregeld in NRC Handelsblad en de Volkskrant. Haar boek over de mentaliteitsgeschiedenis van de negentiende eeuw, De gemaskerde eeuw, is een klassieker. Historiezucht, over de hang naar geschiedenis, kwam op de lijst van de beste tien historische boeken van 2013. Begin 2018 publiceerde zij de biografie Jacob van Lennep. Een bezielde schavuit, dat zeer gunstig ontvangen werd en in korte tijd driemaal herdrukt moest worden.

   
Aanvang:  20.00 uur
Spreker:  Jeroen Punt
Waar:  Stad van Cahen; Muurhuizen 104; Amersfoort
Toegang:  OVF-leden gratis; niet leden € 3,50

 

Oktober is Maand van de Geschiedenis en ook dit jaar sluit de oktoberlezing van de OVF aan op het thema OPSTAND.

Jeroen Punt gaat in de lezing nader in op de vraag hoe Willem van Oranje in staat was om in opstand te komen tegen zijn landsheer en deze oorlog bijna 20 jaar wist vol te houden. Uit het verhaal zal blijken dat zijn opleiding tot edelman en zijn eerdere militaire ervaringen tijdens de oorlog van 1551-1559 van cruciaal belang waren. Op verzoek van de OVF zal Punt ook aandacht schenken aan Amersfoortse zaken, ook al speelde Amersfoort in deze periode geen rol van betekenis.

Jeroen Punt (1975) is historicus en werkzaam als conservator bij het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. Hij is gespecialiseerd in 16e- en 17e-eeuwse militaire geschiedenis en verricht momenteel onderzoek naar Nederlandse harnassen in Europese context en in het bijzonder de harnasproductie binnen de Noordelijke Nederlanden gedurende de periode 1500-1650. Afgelopen jaren was hij mede verantwoordelijk voor de totstandkoming van de expositie ‘Willem’ en de bijbehorende publicatie.

   
Aanvang:  15.00 uur
Spreker:  Paul Schnabel
Waar:  Joriskerk; Amersfoort
Toegang:  gratis

 

Het Capittel van Sint Joris organiseert op zaterdag 6 oktober a.s. de inmiddels traditionele Sint-Jorislezing. Deze staat in het teken van het Europees Jaar voor Cultureel Erfgoed. Het thema is “Zin in het verleden”. De lezing wordt gegeven door Paul Schnabel, socioloog en lid Eerste Kamer en begint om 15.00 uur. Medewerking wordt verleend door Rien Donkersloot (orgel) en Boudewijn Zwart (beiaard).
Toegang is gratis.

Tijdens deze bijeenkomst zal dr. Fred van Kan, oud-archivaris van Archief Eemland, het eerste exemplaar van zijn boek over de geschiedenis van het Capittel aanbieden aan de burgemeester van Amersfoort, tevens deken (voorzitter) van het Capittel van Sint-Joris.
Het is voor het eerst dat die geschiedenis uitputtend is beschreven. Het boek omvat de periode van de oprichting in 1337 tot heden en draagt de titel: “eerwaardige wijse ende seer beminde heeren”. Het Amersfoortse Capittel behoort tot een van de weinige Capittels, die de stormen van Reformatie en Napoleon heeft overleefd, daar waar ons
land er 43 kende kort voor de Reformatie. In zijn boek besteedt Fred van Kan zowel aandacht aan het leven van de kanunniken als ook aan de organisatorische- en financiële aspecten en de betekenis van het Capittel voor de stad. Het Capittel is nu geen rooms-katholieke instelling meer. De opbrengsten worden gebruikt voor enkele
specifieke charitatieve doeleinden.

Na de lezing en de boekpresentatie is er gelegenheid de dubbelexpositie “Terugkijken op de vooruitgang” van fotograaf Cas Oorthuys en de aquarellen van Marco Boer met orgels in
monumentale kerken te bezichtigen en elkaar te ontmoeten onder het genot van een drankje.

   
Aanvang:  20.00 uur
Spreker:  Jan Carel van Dijk
Waar:  Stad van Cahen; Muurhuizen 104; Amersfoort
Toegang:  OVF-leden gratis; niet leden € 3,50

 

Lezing “De Amersfoortse horeca in de afgelopen 140 jaar”

door Jan Carel van Dijk

De horeca in Amersfoort kent een lange geschiedenis. Onder andere vanwege de doorgaande route van West- naar Oost-Nederland waren er al gauw meerdere herbergen en logementen. Rond de vorige eeuwwisseling raakte alles in een stroomversnelling. De stad groeide dankzij het spoor plus de komst van een groot garnizoen en werd door toenemende mobiliteit van de burger zelfs een populaire vakantiebestemming. Het verhaal van de afgelopen 140 jaar (met een knipoog naar 140 jaar OVF) wordt verteld aan de hand van prachtige oude ansichten. Deels is er nog het nodige te herkennen, maar veel beroemde zaken zijn verdwenen. De mooie plaatjes daarvan brengen de herinnering weer helemaal terug en wekken nostalgische gevoelens op.